Aspecifieke lage rugpijn!

Laatst verscheen een interessant artikel in uw krant over lage rugpijn. Daar werd beschreven dat er bij lage rugpijn in de meerderheid van de gevallen geen duidelijk aantoonbaar letsel kan gevonden worden. Vandaar de term aspecifieke lage rugpijn. Er werd besproken dat rugpijn een barometer is voor de psychische klachten (stress, depressie, burnout). Er zit hier zeker een stuk waarheid in, maar we moeten oppassen dat de teller niet doorslaat naar de andere kant. We mogen niet vergeten dat een episode van lage rugpijn, acuut of chronisch, altijd een mechanische oorsprong heeft. Dit kunnen we uitleggen aan de hand van dit eenvoudig model.

Foto 1: schematische tekening van de rug achteraanzicht
Foto 1: schematische tekening van de rug achteraanzicht

Onze lage rug kan je vergelijken met 5 blokken (wit =onze wervels) die op elkaar staan. Tussen die blokken steek je een siliconen schijfje (rood = tussenwervelschijf). Die blokken worden met koorden aan elkaar verbonden (paars = onze ligamenten). Die 5 blokken staan op de tafel (zwart = heiligbeen en bekken). Nu maken we elastieken (geel = onze spieren) vast aan elke blok; die elastieken verbinden alle blokken met elkaar. Daarnaast zijn er nog elastieken die naar de tafel lopen en vasthechten aan die tafel. Dit is onze rug schematisch voorgesteld. Als alles mooi in evenwicht werkt, functioneert onze rug op een goede gezonde manier en staan de blokken mooi stabiel op tafel, zelfs al geven we de tafel een duwtje of tillen we de tafel op aan de linkerkant. Wanneer het evenwicht tussen al die structuren verstoord raakt, is dit niet meer het geval. Dit kan een elastiek zijn die aan de rechterkant te strak aan gespannen staat (spasm van een spier) of een rekker die niet sterk genoeg is of al te veel is uitgerokken, enz. Nu gaan die blokken niet meer mooi op elkaar staan. Het kleinste duwtje kan de blokken nu destabiliseren. In onze rug kan dit lijden tot wrijving, overbelasting, ontsteking, spierspanning en spierpijn en in een vergevorderd stadium artrose (slijtage) en hernia’s…

Dus in plaats van te onderzoeken wat voor letsel er aanwezig is en daar de focus op te leggen, kunnen we beter op zoek gaan naar de oorzaak van het onevenwicht in onze rug en dit herstellen. Zo kan het letsel genezen en kunnen we recidiverende klachten voorkomen. Waarom blijven we toch halsstarrig op zoek gaan naar hernia’s? Ze zijn maar in 5 % van de gevallen verantwoordelijk voor rugpijn. Op zoek gaan naar de oorzaak is natuurlijk een hele opdracht. We weten dat lage rugpijn in vele gevallen multifactorieel is. Die verschillende oorzakelijke factoren moeten worden blootgelegd en aangepakt. De laatste richtlijnen voor aspecifieke lage rugpijn adviseren de patiënt zich vooral niet ongerust te maken. De rugpijn zal van zelfs wel overgaan, als je maar blijft bewegen. In veel gevallen wordt er vandaag nog een pijnstiller of NSAI voorgeschreven voor geval de pijn toch niet zou overgaan. Jammer genoeg zien we dat dit niet werkt. Een patiënt wenst meer dan gerustgesteld te worden wanneer hij binnen komt met hevige lage rugpijn, en niet kan zitten of wandelen. Daarnaast stellen we vast dat die episode inderdaad na enige tijd voorbij gaat. Maar een maand later hebben ze terug een opstootje. Maar die is evenwel minder erg maar duurt wel wat langer. Een drietal maanden later hebben ze terug last maar nu terug heviger met lichte straling. Oei uitstraling, nu nemen toch wel een scanner. Helaas zijn geen ernstige letsels te zien op die NMR. We tasten in het duister naar de reden van de klachten. “Meneer heeft u soms last van stress, spanning…” De stap naar psychische klachten is rap gemaakt. Misschien moeten we terug keren naar die eerste episode van rugpijn, zeker als de patiënt langer dan 4 dagen rugpijn heeft of al verschillende episodes van lichte ongemakken ervaart. Hier moeten we als therapeut ONMIDDELLIJK optreden en DE TIJD NEMEN (40 minuten tot een uur onderzoek) om de oorzaken te achterhalen. In onze praktijk gebruiken we een taartdiagram om uit te leggen waar de mogelijke oorzaken liggen van hun aspecifieke lage rugpijn. Zie foto 2.

dtm grafiekFoto 2: aan de hand van dit diagram krijgt de patiënt informatie over alle mogelijke oorzaken en in welke mate ze bij hun verantwoordelijk zijn voor hun klacht. Hoe roder de taart hoe meer kans op klachten. Report of findings v1.0 - © intellectual property Michael Schotte

We proberen aan de hand van dit diagram de patiënt uit te leggen wat de reden van zijn rugpijn is en hem te motiveren zijn rugpijn zelf in handen te nemen. We overlopen de belangrijkste bijdragende factoren: Ergonomie (hoe staat/zit hij tijdens zijn job , vrije tijd …) . Heeft die patiënt een Spieronevenwicht door te veel te zitten bijvoorbeeld Zie foto 3.

figuur3Foto 3: doorstreepte zones: spieren die hypertoon en verkort zijn. Andere zones zijn eerder zwak, bij sedentaire personen.

Heeft hij/zij lakse Gewrichten? Beweegt de enkel wel goed bij een dame die poetswerk doet? Hoe zit het met zijn/haar Ademhaling? Gebruikt hij/zij zijn middenrif tijdens het ademen? Houdt de patiënt constant zijn buik in? Het diafragma is een heel belangrijke stabilisator van de rug. Zie foto 4.

figuur4
Foto 4: middenrif, buikspieren en bodembekken spieren stabiliseren de rug vooraan. De interne abdominale druk is van uiterst groot belang voor een gezonde rug.

Hoe is zijn Lifestyle? Rookt hij; hoe is zijn slaaphygiëne; heeft hij overgewicht; heeft hij stress enz. In welke mate wordt zijn rug Belast door repetitieve bewegingen? Al die oorzaken kunnen in mindere of meerdere mate een rol spelen in de rugpijn en dit zal voor iedere patiënt verschillend zijn.

Nu kunnen we een BEHANDELINGSPLAN opmaken. Hij krijgt concrete informatie hoe hij zijn rugpijn kan aanpakken. Dit kan zijn door behandeling, oefeningen, relaxatietherapie, aanpassingen op het werk of thuis. Onthoud dat vlug ingrijpen hier primordiaal is. Dit maakt dat abnormale bewegingspatronen door chronische pijn nog niet aanwezig zijn en dus nog niet aangepakt moeten worden. In onze zoektocht naar oorzaken kunnen we nog een stap verder gaan. Komen lage rugklachten nu meer voor dan pakweg 40 jaar geleden. Moeilijke vraag. Wat we wel weten is dat we meer sedentair worden en dat onze kinderen opgroeien in een digitale wereld. Daardoor zijn onze kinderen neurologisch dood. De enige zintuigen die nog goed getraind zijn, zijn onze ogen en de wijsvinger. Alle andere lichaamsdelen krijgen geen prikkels/input wat ons neurologisch dood maakt met alle gevolgen van dien. Onze voeten zijn een prachtig voorbeeld. Onze voeten zitten heel de dag in prachtige schoenen. De mooie voetpaden, vloeren zorgen ervoor dat onze voeten geen prikkels meer krijgen met onstabiliteit als gevolg. Probeer maar eens één minuut op één been te staan met de ogen dicht (zonder schoenen natuurlijk). Zou geen probleem mogen zijn.

Daar begint de weg naar minder rugpijn. Onze kinderen stimuleren meer te bewegen. Dit gaan ze doen als wij ouders het goede voorbeeld tonen. 60% van onze wakkere dag bewegen is het streefdoel. We moeten verlost geraken van dat scherm. De toekomst voor onze gezondheid ligt in een digitale wereld zonder scherm.